Pêng-bîn ê Ki-tok-toān/Tē II Koàn/Tē-1 chiuⁿ

Ùi Wiki Tô·-su-kóan
跳至導覽 跳至搜尋

Tē II Koàn

Ki-tok Lâi ê Sî

Tē-1 chiuⁿ: Chhut-sì[siu-kái]

Tú-tú Tī chhin-chhiūⁿ chit hō ê sî-tāi, Ki-tok ū lîm-kàu sè-kan, chiū-sī chiàu Sèng-chheh só͘ kóng, “Nā-sī kàu hit ê sî í-keng móa, Siōng-tè ū chhe I ê Kiáⁿ lâi chhut-sì.” Iâ-so͘ Ki-tok ū tùi hit ê Éng-oán ê sè-kài lâi chhut-sì tī chit ê sè-kài. Chhiáⁿ lán siông-siông ōe kì-tit chit nn̄g ê sè-kài ê sū.

Lán chit-tia̍p ài lâi siūⁿ, tī jîn-lūi sú tiong, tī kè-khì ê le̍k-sú sī teh pī-pān, teh thèng-hāu ê chi̍t ê tiōng-tāi ê sū-kiāⁿ, iā lán Sī beh kóng chit ê tiōng-tāi ê sū-kiāⁿ, sī chòe chi̍t chéng ê kiô-niû, lâi khòa tī Siōng-tè kap lâng ê tiong-kan sī ū ê chhim-khiⁿ ê téng-bīn. Chit ê tiōng-tāi ê sū-kiāⁿ, chiū-sī Hit ê “tùi kó͘-chá í-lâi pún ū ê, chia̍p-chia̍p tù-hiān” ê Ki-tok, ū chiâⁿ-chòe lâng ê iūⁿ-siùⁿ lâi lîm-kàu sè-kan.

Lán thâu chi̍t-ē khòaⁿ-liáu sī put-chí chhiⁿ-kiaⁿ, chin kî-kòai, in-ūi chit ê tiōng-tāi ê sū-kiāⁿ, sī ēng hit hō ke̍k tan-sûn, pêng-siông ê hoat-tō͘, lâi hián-hiān, tì-kàu lán bē bián-tit siūⁿ kóng, che sī bô-iáⁿ,sòa chha-put-to lóng m̄-káⁿ sìn. Siat-sú I nā-sī ōe thang hián-chhut tōa ê piàn-tōng, á-sī tī thiⁿ-ni̍h ū phòa-khiah ê hiān-siōng, chiah lâi lîm-kàu sè-kan, sī chám-jiân khah chiàu lán só͘ kî-thāi ê khoán. Chóng-sī I lóng bô án-ni. I sī ēng tan-sûn pêng-siông ê hoat-tō͘ lâi chhut-sì! Kî-si̍t lán koh chài chim-chiok lâi siūⁿ, che kiám m̄-sī Siōng-tè teh chhòng-chō it-chhè kî-īⁿ ê sū ê hoat-tō͘ mah? Che chiū-sī tú-tú chiàu lán só͘ bat teh kóng ê, “I ê khoán tú-tú sī án-ni.” Tī hit ê Éng-oán ê sè-kài, sū-sū bô m̄-sī lóng chiàu án-ni lâi chòe. Chhin-chhiūⁿ I teh hō͘ chi̍t châng chhiū tióng-tōa, teh chhòng-chō chi̍t lia̍p ê chhiⁿ-siù, teh hō͘ chá-khí sî ê ji̍t chhut, teh hō͘ gō͘-kak tit-tio̍h hong-siu chit hō ê sîn-jiah, it-chhè bô m̄-sī Siōng-tè sî-siông ēng thiâm-chēng tan-sûn ê hoat-tō͘ tī lâng só͘ bô chù-ì--tio̍h ê tiong-kan, lâi teh hō͘ i án-ni.

Chhin-chhiūⁿ án-ni, Iâ-so͘ sī ēng hit hō ke̍k tan-sûn, bô lâng liāu-tio̍h ê hoat-tō͘, m̄-sī ū hián-chhut sím-mi̍h chhiaⁿ-iāⁿ, á-sī chhàn-lān ê hiān-siōng, á-sī thiⁿ-ni̍h ū phòa-khiah ê kong-kéng, put-kò sī ēng hit hō ûn-ûn koh thiâm-chēng ê hoat-tō͘, chhin-chhiūⁿ chá-khí sî ê lō͘-chúi, á-sī ji̍t-thâu ê hoat-hiān chi̍t poaⁿ, lâi chhut-sì tī sè-kan, lán tī-chia sī beh siūⁿ chit chân, kî-si̍t sī chi̍t ê hui-siông tōa ê sū-kiāⁿ, sī chhiau-o̍at lán só͘ siūⁿ ōe kàu ê, iáu-kú sī khòai-khòai kap jîn-seng chòe tē-it tan-sûn ê sū saⁿ chhap-lām, só͘-í lán chhin-chhiūⁿ ū kám-kak beh ēng kî-īⁿ kap kiaⁿ-hiâⁿ ê liām-thâu, lâi su-siúⁿ chit chân sī ū tām-po̍h khùn-lân ê khoán. Lán chhin-chhiūⁿ ū kám-kak teh tha̍k phó͘-thong ê nî-tāi-kì chi̍t-poaⁿ-iūⁿ.

Chhin-chhiūⁿ án-ni, Ki-tok ū ēng hiah-ni̍h iông-īⁿ, tan-sûn, chū-jiân ê hoat-tō͘, lâi chhut-sì chiâⁿ-chòe lâng, khiā-khí tī lán tiong-kan.

Lán chi̍t-ē hian-khui chit ê kò͘-sū, chiū liâm-piⁿ khòaⁿ-kìⁿ chi̍t ê siám-phiah tī Ka-lī-lī ê soaⁿ-lāi ê hiong-chhoan. Tī chit ê hiong-chhoan koe-á, ū chi̍t khám chòe ba̍k ê tiàm, iā tī hit lāi-bīn ū chi̍t ê hiong-chhoan ê ba̍k-chhiūⁿ kiò chòe Iok-sek, ta̍k-ji̍t chē tī tn̂g-í, chhiú gia̍h kù-á, pó͘-thâu, í-ki̍p chha̍k-á, tī-teh chòe í kap chòe toh, í-ki̍p gû-lê-taⁿ, lâi kiong-kip chiu-ûi ê hiong-chhoan ê lō͘-ēng. I ū put-chí chhut-la̍t, koh khòai-lo̍k teh chòe, iā ná teh chòe ê sî, i ū ná teh su-sióng i só͘ phèng-tiāⁿ ê hū-jîn-lâng, í-ki̍p ūi-tio̍h hit ê hū-jîn-lâng sī tio̍h pī-pān ê ka-têng ê sū.

Iok-sek só͘ phèng-tiāⁿ ê hū-jîn-lâng, sī tiàm-tī chit ê hiong-chhoan ê khah bé-bīn hia, kiò-chòe Má-lī-a, i sī A-ná ê cha-bó͘-kiáⁿ, sui-jiân i sī sio̍k tī Tāi-pi̍t ê hō͘-è, iáu-kú sī chhin-chhiūⁿ pa̍t ê hiong-chhoan ê chá-bó͘ gín-ná chi̍t poaⁿ, tiàm chhù-lāi gâu tàu chòe kang, pháng-chit, chòe piáⁿ, iā chá-àm kap kî-û ê hiong-chhoan ê chá-bó͘ gín-ná chòe-hé saⁿ-kap tī chíⁿ-ni̍h chhiūⁿ chúi. Lán chai, i sī chi̍t ê cheng-siok ê tông-lú. Lán thang sióng-siōng i ún-tàng ū súi-súi ê iông-māu, lâi hô-ha̍p tī i súi-súi ê cheng-sîn chiah tio̍h.

Chit ê ba̍k-chhiūⁿ Iok-sek sī ū put-chí ài-sioh Má-lī-a. Chiàu khòaⁿ it-chhè ê kì-sū, ū àm-sī lán chai, Iok-sek sī pí Má-lī-a khah chōe hè. Kiám-chhái in-ūi án-ni, Iok-sek sī ū it-hoat kín-sīn, un-jiû lâi su-bō͘ i. Iok-sek éng-éng ài thau-khòaⁿ Má-lī-a teh kè-lō͘, mā-sī ài bōng-sióng in chiong-lâi ê seng-oa̍h. Kî-si̍t ta̍k-pái Iok-sek chòe kang liáu, Má-lī-a iā-sī put-chí hoaⁿ-hí khì chhē i, lâi thiaⁿ i kóng-khí i ê ióng-kám ê kè-e̍k kap ǹg-bāng; in-ūi chiàu Ka-lī-lī lâng ê hong-sio̍k, lâm-lú sī chū-iû thang kau-pôe, khah bô chhin-chhiūⁿ tī lâm-pêng Iâ-lō͘-sat-léng ê hong-bīn hiah-ni̍h giâm.

Chóng-sī tī in nn̄g lâng ê sim-su tiong, iáu ū pa̍t-khoán koh khah ko-siōng ê sū tī-teh. Chit nn̄g lâng m̄-sī chhin-chhiūⁿ pêng-siông ê siàu-liân lâng, chu-chu teh siūⁿ in pún-sin í-ki̍p in ê chiong-lâi ê sū nā-tiāⁿ. In-ūi lán ū thiaⁿ-kìⁿ kóng, Iok-sek sī “Gī ê lâng,” Má-lī-a sī ū chheng-khì-siùⁿ ko-siōng ê cheng-sîn, sī ha̍p-gî thang siū kéng-soán chòe Siōng-tè ê éng-oán ê kè-e̍k ê chhe-ēng. Tī in ê seng-oa̍h chit ê giâm-siok, súi-súi ê choán-ki, in ê sim sī chin jia̍t-sêng ū chong-kàu sìn-liām tī-teh, che sī kin-á-ji̍t ê siàu-liân ê lâm-lú só͘ eng-kai tio̍h o̍h ê khoán-sit. In m̄-sī kan-ta teh siūⁿ in ê chiong-lâi ê hēng-hok nā-tiāⁿ, mā-sī siông-siông chhim-chhim teh siūⁿ Siōng-tè ê hó ê chí-ì. Khak-si̍t in ún-tàng sī ū siông-siông saⁿ-kap tâm-lūn, tī tong-sî chèng jia̍t-sim ê Ιû-thài lâng sī chhiat-chhiat teh ǹg-bāng hit ê hui-siông tōa ê sū, chiū-sī teh-beh lâi ê Bí-sài-a ê sū. Lán thang siūⁿ, Má-lī-a ta̍k pái kap Iok-sek saⁿ-kap siong-hōe liáu, tńg-khì in tau ê sî, ū kūi-lo̍h tī in tau ê thang-á kháu, lâi ūi-tio̍h Iok-sek í-ki̍p i ê it-seng kî-tó.

Chī-chūi ōe thang bōng-sióng tùi tī chit ê tan-sûn ê ka-têng, ōe thang chō-chiū chi̍t ê éng-oán ê sîn-jiah! Hit ê Bô khòaⁿ-kìⁿ ê sè-kài tī kú-kú ū khn̂g ho̍k-bū ê liām-thâu, teh chún-pī I ê chhut-sì, taⁿ chit-tia̍p í-keng teh-beh chhian-sóa chit ê chín-kiù ê sū-gia̍p lo̍h-lâi sè-kan, chit sî in ū tāi-seng chhut-thâu lâi chí-sī I ê lîm-kàu.

Ū chi̍t ji̍t ê ū chi̍t àm, kiám-chhái tú-tú sī Má-lī-a kui-teh beh kî-tó ê sî, i ū thiaⁿ-tio̍h chi̍t ê chhiau chū-jiân, put-chí thang chhiⁿ-kiaⁿ ê siau-sit; ū iô-choah i ê choân sim-sîn, i ū khòaⁿ-kìⁿ thiⁿ-sài ê īⁿ-siōng, sòa ū thiaⁿ-kìⁿ, tùi hit ê Bô khòaⁿ-kìⁿ ê sè-kài chhut-siaⁿ teh kóng:

Tit-tio̍h tōa un ê lâng ah,

Pêng-an, Chú kap lí tī-teh.

Hit-sî Má-lī-a chū án-ni phak tī hia, sim-lāi kiaⁿ kàu ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah, koh ū thiaⁿ-kìⁿ chin thang chhiⁿ-kiaⁿ ê ōe, soan-pò kóng, Í-sek-lia̍t lâng tī kú-kú só͘ khn̂g ê tōa ê ǹg-bāng, taⁿ sī í-keng si̍t-hiān lah.

“Má-lī-a bo̍h-tit kiaⁿ, in-ūi lí tit-tio̍h Siōng-tè ê un-tián. Taⁿ lí beh hôai-īn siⁿ Kiáⁿ, tio̍h kā I hō miâ kiò Iâ-so͘. I beh chòe tōa, chheng-chòe Chì-kôai--ê ê Kiáⁿ, Chú Siōng-tè beh ēng I ê chó͘ Tāi-pi̍t ê ūi hō͘ I. I beh chòe ông tī Ngá-kok ê ke kàu tāi-tāi, I ê kok iā bô kiông-chīni̍..Sèng Sîn beh lîm-kàu lí. Chì-kôai--ê ê koân-lêng beh tì-ìm lí. Só͘-í tùi lí só͘ siⁿ ê, beh chheng-chòe Sèng, chòe Siōng-tè ê Kiáⁿ.”

Hit sî, Má-lī-a kóng, “Góa sī Chú ê lú-pī, gōan chiàu lí ê ōe èng-giām tī góa.”

Tùi án-ni, thiⁿ-sài chiū lī-khui i. Lán tī-chia chí-ū tio̍h tiām-tiām bô thang kóng-khí siáⁿ-khoán, in-ūi che sī sîn-pì ê tāi-chì. Só͘-í lán tek-khak sī bē thang chū-iû lâi kì-chài, á-sī kái-sek chit ê kò͘-sū, chí-ū tio̍h ēng khiân-sêng ê sim, tiām-tiām chiah hó. Chit ê kò͘-sū nā m̄-sī Má-lī-a pún-sin ū kóng-chhut, chiū bô lâng ōe chai-iáⁿ siáⁿ-khoán.

Má-lī-a sim-lāi ūi-tio̍h chit ê tāi-chì, kiaⁿ-kàu beh sí, in-ūi i ū keng-giām tio̍h chiông-lâi bē bat ū hū-jîn-lâng só͘ bat keng-giām--tio̍h ê sîn-pì ê sū, tùi án-ni chiū “khí-sin kóaⁿ-kín khì soaⁿ-tōe, kàu Ιû-thài chi̍t ê siâⁿ,” lâi kā chi̍t ê hū-jîn-lâng kóng-khí i só͘ tú-tio̍h ê sū. Tī chit sî, liân i só͘ hun-iok ê tiōng-hu, to m̄-káⁿ tùi i kóng-khí. Tī chit hō sî-chūn, hū-jîn-lâng chí-ū sī khiàm-ēng hū-jîn-lâng. Só͘-í Má-lī-a chiū khì chhē i ê piáu chí-bē, kiò-chòe Í-lī-sa-pek. I sī chi̍t ê hiong-chhoan ê chè-si ê hū-jîn-lâng. Thiⁿ-sài iû-goân ū tùi i kóng-khí i mā-sī ū siū kéng-soán beh lâi chòe Chì-kôaiⁿ--ê ê kè-e̍k ê chhe-ēng. Chiū-sī beh ū pa̍t ê gín-ná tùi i lâi chhut-sì, n̂g Í-sek-lia̍t lâi chòe hit ê só͘ beh lâi ê Bí-sài-a ê sian-hong.

Chhin-chhiūⁿ án-ni, Má-lī-a ū khì Hi-pek-lûn ê soaⁿ-tōe, ji̍p hit ê chè-si ê chhù, tī-hia Má-lī-a kap Í-lī-sa-pek saⁿ-kap biān-hōe, tāi-ke lâi kóng-khí in ê kò͘-sū, sim-lāi kiaⁿ-hiâⁿ, chài-saⁿ lâi tâm-lūn hit ê siông-sè ê chêng-hêng. In mî-ji̍t tiàm tī soaⁿ-piⁿ hit ê siok-chēng sòe-sòe ê chhù-lāi, saⁿ-kap tâm-lūn, be̍k-sióng téng-téng ê sū, lâi saⁿ-kap kau-pôe Siōng-tè. Tī hit saⁿ ge̍h ji̍t kú, in sī tit-tio̍h ê khiân-sêng ê keng-giām, ún-tàng bô bōe kì-tit chiah tio̍h. Si̍t-chāi gōa-bīn ê sè-kài, kan-ta sī teh bô êng teh cháu-chông hiah ê sió-sió khóa-khóa ê sū, iā lóng m̄-chai-iáⁿ sī beh tú-tio̍h ê hui-siông tōa ê tāi-chì.

Chit ê siū-un ê chāi-sek-lú Má-lī-a, āu-lâi ū tò-tńg-khì i ê kò͘-hiong Ná-sat-le̍k. Taⁿ i sī bô koh chhin-chhiūⁿ chêng bē lī-khui Ná-sat-le̍k ê khoán, iáu koh chòe chi̍t ê bô hôan bô ló ê cha-bó͘ gín-ná. Tī hit saⁿ ge̍h ji̍t ê tiong-kan, Má-lī-a sī í-keng pìⁿ-chiâⁿ chi̍t ê hū-jîn-lâng; i ê cheng-sîn seng-oa̍h ū tōa chìn-pō͘, ū chìn-ji̍p tī sin-sin kî-īⁿ ê sè-kài, lâi bi̍t-chiap kap Siōng-tè kau-pôe, ka-kī chi̍t lâng ná siūⁿ ná chheⁿ-kiaⁿ, khiok iā sī ná hoaⁿ-hí, sòa khn̂g-ba̍t hit ê chhiau-o̍at-tek ê sîn-pì ê sū. Khí-thâu Iok-sek khiok sī m̄-chai hit ê sū-si̍t, chóng-sī kè-liáu kúi-nā ge̍h ji̍t, Má-lī-a ê kî-īⁿ hoaⁿ-hí ê gán-kong, ū chiām-chiām hián-chhut thòng-khó͘ ê khoán. In-ūi Má-lī-a ū ûn-ûn-á chai, i só͘ hun-iok ê tiōng-hu Iok-sek ū teh kiaⁿ-hiâⁿ, teh giâu-gî i. Che sī Iok-sek ê sìn-sim só͘ tú-tio̍h ê chin thang kiaⁿ ê chhì. “I só͘ hun-iok ê tiōng-hu Iok-sek sī Gī ê lâng, m̄ ài hián-jiân pān i, àn-sǹg beh àm-chīⁿ hòe-chhin.” Chhiáⁿ lán lâi siūⁿ hit sî in nn̄g lâng ê sim-sîn kan-khó͘ kàu siáⁿ-khoán. Kî-si̍t Má-lī-a í-keng ū lāi ê kiàm chha̍k kè i ê sim, in-ūi tāi-chì sī beh lō͘-hiān, chōe-chōe lâng ê sim-koaⁿ ún-tàng beh giâu-gî i.

Iok-sek kap Má-lī-a tī kú-kú ê tiong-kan só͘ teh kan-khó͘, chhiⁿ-chhám ê ji̍t í-keng kè-khì liáu. Ū chi̍t àm tī īⁿ-siōng tiong, hit ê sîn-lêng ê sè-kài, ū lâi chiap-chhiok--tio̍h lâng ê sim-sîn, tī hit sî ū Siōng-tè ê siau-sit thôan kàu tī hit ê sim put-chí teh kan-khó͘ ê Iok-sek, tùi án-ni i khùn-chhíⁿ liáu, chiū tit-tio̍h khak-sìn, iā ka-kī tām-po̍h kiàn-siàu, sòa hoaⁿ-hí lâi chhōa i ê bó͘ Má-lī-a kè-mn̂g. I chiū ēng thiàⁿ-thàng ê sim, lâi chun-kèng, sòa lâi chiàu-kò͘ chit ê iáu-bē chhut-kè ê lāu-bú Má-lī-a í-ki̍p hit ê iáu-bē chhut-sì ê Kiáⁿ Ki-tok. Kî-si̍t Má-lī-a sī bē thang khòai-khòai lâi bōe kì-tit hiah ê kan-khó͘ ê ji̍t. Hit khoán ê keng-giām sī ū put-sî khek-tiâu tī i ê sim-lāi.

Saⁿ ge̍h ji̍t āu ê ū chi̍t ji̍t, to í-keng hông-hun àm, ji̍t-thâu iā chhiâ kè Pek-lī-hêng ê soaⁿ, ū tàm-lo̍h khì kàu tī Ιû-thài tōe hiah ê liù-hia̍h ê ko-goân ê khòng-iá, í-ki̍p saⁿ-lī hn̄g-hn̄g kap kiong-chhong saⁿ-tùi-chiò hiah ê chí-sek ê Mô͘-ap ê soaⁿ-niá. Hit sî tī hit tiâu thàng Pek-lī-hêng ê soaⁿ-kan ê lō͘-ni̍h, sī ū kui tōa tīn ê chhut-gōa lâng. chiap-sòa pâi chin tn̂g teh kiâⁿ, iā tī hit ê hêng-lia̍t ê tiong-kan, ū chi̍t ê hiong-chhoan ê hū-jîn-lâng chin ià-siān khiâ tī lû-ni̍h, koh ū i ê bī-hun ê tiōng-hu, tī sin-piⁿ kā i khan lû teh kiâⁿ. In-ūi “tng hit-sî Kai-sat A-lī-sū-tok ū chhut-chiàu, bēng-lēng thong thiⁿ-ē lóng chō ke-kah. Iok-sek ê sè-hē sio̍k tī Tāi-pi̍t ê ke, só͘-í tùi Ka-lī-lī ê Ná-sat-le̍k siâⁿ, chiūⁿ khì Ιû-thài kàu Tāi-pi̍t ê siâⁿ, miâ kiò Pek-lī-hêng, beh kap i só͘ phèng-tiāⁿ ê Má-lī-a saⁿ-kap chō ke-kah. Hit-sî Má-lī-a í-keng ū sin-īn.”

Chhin-chhiūⁿ án-ni, in ū keng-kè chōe-chōe iáu bêng-bêng ōe kì-tit ê, ū le̍k-sú ê só͘-chāi. Phì-jū lâi kóng, in kiâⁿ kàu tī Pek-lī-hêng, tī hit ê chiu-ûi ū chi̍t ê tōa ê chháu-tiûⁿ; chiū-sī chá Lō͘-tek bat tī Pho-sū ê be̍h-hn̂g khioh beh-sūi ê só͘-chāi. Tī siâⁿ-gōa ê chiàⁿ-pêng, koh ū chi̍t ê hām-khang, chiū-sī chá tī-hia ū chōe-chōe ióng-kám ê lâng, ūi-tio̍h beh tùi Pek-lī-hêng ê chúi-chíⁿ, chhiūⁿ chúi lâi hō͘ Tāi-pi̍t lim, tì-kàu hō͘ lâng phah-sí ê só͘-chāi. Iū-koh lī tō-lō͘ bô lōa hn̄g, mā-sī ū chi̍t ê só͘-chāi, chiū-sī chèng Ιû-thài lâng khòaⁿ-chòe sèng, put-chí teh siàu-liām ê, in-ūi chá tī-hia Ngá-kok ū sòng-sit i ê oa̍h-miā ê kng, sī ūi-tio̍h “Lia̍p-kiat sí, bâi-chòng tī Í-hoat-tāi ê lō͘-piⁿ, (āu-lâi miâ Pek-lī-hêng, chiū-sī hit ê só͘-chāi).”

Chóng-sī Iok-sek kap Má-lī-a lâi kàu Pek-lī-hêng ê sî, in sim-lāi sī tē-it khòa-sim ê, chiū-sī hit ê só͘ beh liâm-piⁿ chiâⁿ ê koh-khah tōa iáu-kín ê tāi-chì. Iok-sek put-chí tì-ì sì-kè teh chhē, thang hō͘ Má-lī-a hioh-khùn ê só͘-chāi. In-ūi lō͘-thâu í-keng kiâⁿ hiah-ni̍h hn̄g, Má-lī-a sī chin siān-thâu. Siat-sú sī pêng-siông sî, chiū m̄-bián hôan-ló thang tòa ê só͘-chāi, in-ūi Tang-iûⁿ lâng sī put-chí chhin-chhiat gâu hó khoán-thāi chhut-gōa lâng, khòaⁿ che chòe sī sîn-sèng ê gī-bū. Chóng-sī hit-sî sī kok-sè tiāu-cha, chhut-gōa lâng sī chin-chōe chū-chi̍p tī siâⁿ-ni̍h. Só͘-í nā khah bān kàu ê lâng-kheh, bô lūn tī sím-mi̍h só͘-chāi, á-sī kheh-koán mā-sī lóng bô pâng-keng thang hioh-khùn.

In bô ūi thang hioh-khùn, khiok bē thang kóng sī sím-mi̍h lâng ê chhò-gō͘. In-ūi tû-khì tī i só͘ chhut-lâi hit ê sè-kài ê siâⁿ-chhiûⁿ ê téng-bīn, teh khòaⁿ lo̍h-lâi hiah ê chông-pài I ê chèng thiⁿ-sài, í-gōa tī sè-kan to lóng bô lâng chai I sī chī-chūi. Só͘-í hiah ê khiā-khí tī i só͘ hoaⁿ-hí ê sè-kài ê lâng, lóng bô beh kòe-chek lán, khiok sī in kàu-gia̍h thang hó-chhiò, kóng, Ú-tiū ê Chú beh lîm-kàu tī Ι só͘ chhòng-chō chit ê sòe-sòe ê sè-kài, koh iā bô chi̍t ūi pâng-keng thang chòe I ê lō͘-ēng.

In āu-lâi ū hoaⁿ-hí siám-pī khì tī soaⁿ-piⁿ, chi̍t ê cheng-siⁿ só͘ teh khùn ê chū-jiân ê tōng-khang ê lāi-bīn. Hit-sî tī-hia lóng bô ū chhin-chhiat ê hū-jîn-lâng thang pang-chān Má-lī-a, iū-koh Eⁿ-á beh chhut-sì ê kan-khó͘ to í-keng kàu tī chit ê ko͘-to̍k ê hū-jîn-lâng. Tùi án-ni, i chiū siⁿ thâu-chiūⁿ kiáⁿ, ēng pò͘ pau I, sòa hē I tī bé-chô-lāi kap sin-piⁿ ê cheng-siⁿ chòe-hé lâi hióng-siū I chòe âng eⁿ-á chòe chho͘ ê an-bîn.

Chiông-lâi kiám bat ū sím-mi̍h eⁿ-á, tiàm tī pí chit ê koh-khah hā-chiān ê chōng-thài lâi chhut-sì tī chit ê sè-kan mah? Lán kiám bô in-ūi án-ni it-hoat thiàⁿ-thang I mah? Siat-sú I nā lâi chhut-sì tī ông-kiong, ū chōe-chōe kiong-lú thang khoán-thāi I, koh ū chōe-chōe chè-si-thâu thang su-hāu I, kiaⁿ-liáu hoán-tńg ōe sòa sún-hāi tio̍h I ê si̍t-chāi ê jîn-keh iā kú káⁿ. Chit ê khó-lîn, bô lâng ū chù-ì--tio̍h ê âng eⁿ-á, tiàm tī hit hō bô la̍t, tio̍h óa-khò lâng pang-chān ê chōng-thài, lâi lîm-kàu tī lán, che sū-si̍t kah ná chhin-chhiūⁿ I ū chiong pún-sin lóng kau-thok lán, teh thèng-hāu lán lâi thiàⁿ-sioh I, khiàm-ēng lán lâi hoaⁿ-hí I. Chhin-chhiūⁿ tiàm tī chit khoán ōe kám-tōng lâng, ōe giú lâng ê chù-ì ê chōng-thài, Ki-tok ū chhut-sì chiâⁿ-chòe eⁿ-á lâi ji̍p tī chit ê sè-kan.

Chóng-sī lán í-siōng só͘ kóng chiah-ê, put-kò ū I ê chhut-sì ê kò͘-sū ê chi̍t pòaⁿ nā-tiāⁿ. Lán tio̍h ōe kì-tit chèng thiⁿ-sài ū sòa chhut-hiān tī chit ê kò͘-sū. Chit nn̄g ê sè-kài lóng ū hián-chhut tī chit ê kò͘-sū ê siá-chin ê lāi-tiong. Ǹg-bāng lán put-sî ōe kì-tit chit ê ôan-choân ê siá-chin, nā bô, kiaⁿ-liáu chit ê kò͘-sū ōe chho-gō͘--khì.

Chhin-chhiūⁿ chá-khí sî ê ji̍t-thâu ê hoat-hiān chi̍t poaⁿ, ēng tan-sûn, pêng-siông ê hoat-tō͘, Siōng-tè ū tī chit ê ú-tiū ê le̍k-sú tiong, lâi chòe chhut chi̍t ê thang chhiⁿ-kiaⁿ ê sū-kiāⁿ, chiū-sī ū hō͘ hit ê Êng-kng ê Chú chhut-hiān lâi khiā-khí tī lâng ê tiong-kan. Lán tī tōe-bīn sī ū khòaⁿ-kìⁿ ê, sī kan-ta bé-tiâu, bé-chô, cheng-siⁿ, í-ki̍p chi̍t ê hū-jîn-lâng kap chi̍t ê ēng pò͘ pau-teh ê eⁿ-á nā-tiāⁿ. Tī chit tiong-kan lán lóng bô ū khòaⁿ-kìⁿ sím-mi̍h kî-īⁿ thang chhiⁿ-kiaⁿ ê sū tī-teh. Chóng-sī lán tio̍h ōe kì-tit, tī āu-lâi, tùi I só͘ sio̍k hit ê sè-kài, ū hián-chhut chhàn-lān ê kng, lâi chiò tī chit ê kò͘-sū ê choân-kéng, chiū-sī tī bé-tiâu ê téng-bīn, tī gōa-bīn chhiⁿ-siù kng-liāng ê só͘-chāi, ū chōe-chōe thian-peng ke̍k tōa ê jia̍t-nāu, lâi hoaⁿ-hí Ki-tok chhut-sì chòe eⁿ-á lîm-kàu sè-kan.

Só͘-í lán tio̍h ōe kì-tit, án-ni chiah sī chi̍t ê ôan-choân ê kò͘-sū, chi̍t ê ôan-choân ê siá-chin. Chit ê ôan-choân ê siá-chin, chiū-sī teh piáu-sī ū chi̍t ê Sîn-sèng ê eⁿ-á, tùi thiⁿ-ni̍h beh lîm kàu tī tōe-ni̍h ê sî, hiah ê tī thiⁿ-ni̍h teh chiàu-kò͘ I ê chèng thiⁿ-sài, ū tī gōa-bīn teh hoaⁿ-hí lâi pó-hō͘ I ê chhut-sì. Koh-chài lâi kóng, ta̍k pái lán nā beh tha̍k Ki-tok-toān, lán tio̍h ōe kì-tit, I sī chhut-lâi hit ê sè-kâi ê sū. Lán ū sìn hit ê sè-kài sī ū-iáⁿ. Chóng-sī lán ê sim lī-tūn, lán éng-éng ài hut-lio̍k, tùi án-ni, lán só͘ ōe ê Ki-tok ê siōng, éng-éng ài sit-lo̍h hit ê tiong-sim tiám.

Tī Ki-tok-toān tiong, tē-it ōe kám-tōng lán ê sim ê, si̍t-chāi sī hit chām teh kì-chài hit ê sè-kài ê hián-hiān ê sū. Hit ê im-ga̍k ê siaⁿ-im ū cháiⁿ-iūⁿ chhèng kôaiⁿ chhin-chhiūⁿ hái-éng, piàn-móa tī thong Pek-lī-hêng ê bo̍k-tiûⁿ, lâi gîm tōa hoaⁿ-hí ê hó siau-sit, hō͘ chèng peh-sìⁿ lóng ū hūn, iā tng peh-sìⁿ àⁿ hī-khang teh thiaⁿ ê sî, chōe-chōe thian-peng ū cháiⁿ-iūⁿ hoaⁿ-hí kàu tòng bōe tiâu, hut-jiân chhut-siaⁿ lâi gîm hit ê téng-bīn ê sè-kài ê chàn-bí ê si, kóng,m̂ Tī Chì-kôaiⁿ ê ūi êng-kng kui tī Siōng-tè!

Chóng-sī lán nā bô chhim-sìn hit ê sè-kài, ū put-sî jia̍t-jia̍t teh koan-sim tī lán ê chit ê sè-kài, sui-jiân tùi hit ê sè-kài ū hián-chhut sím-mi̍h kî-īⁿ, á-sī súi-súi ê hiān-siōng, lán khòaⁿ-liáu mā-sī bô sím-mi̍h ōe giú lán ê sim, khòaⁿ chòe bô hèng-bī ê sū, sui-jiân tùi thiⁿ-ni̍h ū thiⁿ-sài chhut-hiān, mā-sī hoán-tńg ài khòaⁿ chòe chhin-chhiūⁿ kui tōa tīn ê hûn-bū, lâi teh jia-cha̍h tī tōe-bīn lán só͘ ū khòaⁿ-kìⁿ ê bé-chô, í-ki̍p Eⁿ-á ê siōng. Chit-tia̍p lán tek-khak m̄-thang ū án-ni siūⁿ. Lán nā-sī bô bêng hit ê sè-kài, á-sī khòaⁿ-khin hit ê sè-kài só͘ hián-hiān ê sū, put-kò sī hō͘ chit ê ôan-choân ê kò͘-sū, pìⁿ-chòe chi̍t ê bô saⁿ liân-chiap, bô chhù-sū ê kò͘-sū. In-ūi hit ê sè-kài ê sū, m̄-sī kan-ta chhin-chhiūⁿ lâng teh chòe bí-biāu ê si só͘ teh khong-sióng ê nā-tiāⁿ, sī Sîn-sèng ê sū-si̍t, pîⁿ-pîⁿ ū kiat-liân tī chit ê gín-ná ê kò͘-sū. Hit ê sè-kài ê sū-si̍t, si̍t-chāi sī chit ê pau kun ê Eⁿ-á ê kò͘-sū ê chi̍t-pō͘-hūn. Chit nn̄g ê sè-kài , tek-khak tio̍h saⁿ kiat-liân, pîⁿ-pîⁿ lâi khòaⁿ-chòe sī si̍t-chāi. Lán tio̍h chhái-chi̍p chit nn̄g ê sè-kài ê sū-si̍t, chiah ōe thang ôan-choân lâi ōe chit ê siá-chin.

Chāi Iâ-so͘ só͘ khòaⁿ hit ê sè-kài, chiū-sī I ê chó͘-ke. Só͘-í I ū sî-siông chòe-hé lâi teh siūⁿ chit nn̄g ê sè-kài, oán-jiân chhin-chhiūⁿ lán siông-siông teh siàu-liām lán ê kò͘-hiong, í-ki̍p lán só͘ bat ê pêng-iú chit poaⁿ, I ū siông-siông kóng-khí thiⁿ-ni̍h ê sū, iā ū kóng-khí chèng thiⁿ-sài í-ki̍p chèng sîn-lêng ê sū, I nā tiàm tī tōe-ni̍h ū khòaⁿ-tio̍h chi̍t ê sòe-hàn ê gín-ná ê sî, chiū iû-goân ū khòaⁿ-kìⁿ tī thiⁿ-ni̍h hiah ê teh chiàu-kò͘ gín-ná ê thiⁿ-sài, I nā tiàm tī tōe-ni̍h khòaⁿ-kìⁿ chi̍t ê chōe-jîn hoán-hóe ê sî, iû-goân ū khòaⁿ-kìⁿ tī thiⁿ-ni̍h, chèng thiⁿ-sài ê bīn-chêng, ū ūi-tio̍h Ι teh hoaⁿ-hí. I ū kám-kak hit ê sè-kài sî-siông pau-ûi tī Ι ê sin-piⁿ, sî-siông koan-sim tī lán chit ê sè-kài.

Lán tī chêng í-keng ū kóng, jîn-lūi tiong Siōng-tè ta̍k pái ê khé-sī, í-ki̍p tī chit ê sè-kài sī siū ta̍k téng hō ū thê-ko cheng-sîn-chiūⁿ ê sū, tī bē chai tī-chia ê í-chêng, chiū í-keng heng-khí tī hit ê sè-kài. Tī bē hián-hiān tī chit pêng ê tāi-seng, tī hit pêng tùi kú-kú chiū í-keng chai-iáⁿ, só͘-í lán thang siūⁿ, chhin-chhiūⁿ Éng-oán ê Kiáⁿ ê Hòa-sin, chit khoán tōa ê kè-bô͘, tī lán bē chai ê í-chêng, tī thiⁿ-ni̍h, chèng thiⁿ-sài ún-tàng beh tōa-tōa hat-chhái lâi hoaⁿ-hí, iā kàu āu-lâi in mā-sī ēng chông-pài ê liām-thâu lâi hoaⁿ-hí hit ê bú-tâi ū chhian-sóa lo̍h-lâi sè-kan, só͘-í lán chiah ū thang khòaⁿ-kìⁿ chèng thiⁿ-sài chin hoaⁿ-hí, tī hit-àm lâi gîm ha̍p-gî ê koa, lâi pò tōa hoaⁿ-hí ê hó siau-sit, hō͘ chèng-lâng lóng ū hūn kóng, “Kin-á-ji̍t tī Tāi-pi̍t ê siâⁿ, í-keng ūi-tio̍h lín siⁿ chi̍t ê Chín-kiù ê, chiū-sī Chú Ki-tok.”